Sts. Methodius and Cyril in Newer Church Slavonic Hymnography (Services)

Summary: 

The article is dedicated to the revival of the liturgical practice praising the holy brothers among Orthodox Slavs from the 1840s onward. The focus is on the service to Sts Cyril and Methodius on May 11, composed by Archbishop Antonii (Amfiteatrov) and its editions: Belgrade 1862 and 1870, Tsarigrad 1862, Braila 1870, all Russian editions (1863, 1885, 1886, in the festal menaion, the complementary menaion, in the so-called green and brown menaia, etc.), as well as the revision made by Parthenii (Stamatov), bishop of Leuka (1958, 2007, 2018). On the eve of the celebration of the 150th anniversary of the Bulgarian Exarchate (1870) the edition of Hadzhi Dimitar Panichkov (Braila, 1870), which combines the praise to Sts Cyril and Methodius and the newly-established St. Synod, is of special interest.
The article also makes reference to the adaptation of the old manuscript services of February 14 and April 6 that started in 1885 to modern liturgical practice, but the analysis of the texts and the mechanisms underlying this process will be the task of future work.

Aleksander Naumow (Venice, Italy)
References: 

Aksakov, I. S. 11 maya v Moskve (1862). (Otryvok iz pis’ma.) – V: Pogodin 1865, 533–539.

Barlieva, S., A. Naumov. Moshtite na sv. Kiril i tyahnata proslava prez vekovete. – Vav: Filologicheski izsledvania v chest na Klimentina Ivanova za neynata 65-godishnina (= Starobalgarska literatura, kn. 33–34). Sofia, 2005, 126–144.

Vereshtagin, E. Etimologizirovanie grecheskogo imeni svyatogo v perevodnoy (slavyanskoy) gimnografii: opyt proshlogo. – V: Pravoslavie v slavyanskom mire: istoria, kul’tura, yazyk. Nauchnaya redaktsia E. Potehinoy, Al. Kravetskogo (= Fontes Slavia Orthodoxa, 1). Olsztyn, 2014, 13–31.

Ivannikova, A. P. Osobennosti ikonografii Novogo vremeni. Pochitanie svyatyh ravnoapostol’nyh brat’ev Kirilla i Mefodia v Rossii v XVIII – nachale XX veka. – V: Shalina 2013, 89–111].

Kravetskiy, A. G., A. A. Pletneva. Istoria tserkovnoslavyanskogo yazyka v Rossii (konets XIX–XX v.). Moskva, 2001.

Kravetskiy, A. G., A. A. Pletneva. Stanovlenie sovremennogo oblika sluzhebnyh miney (XVII – nach. XXI veka): Mineynye sluzhby novogo i noveyshego vremeni. Istoria, poetika, semantika. – V: Minei: obrazets gimnograficheskoy literatury i sredstvo formirovania mirovozzrenia pravoslavnyh. Red. E. Potehina, Al. Kravetskiy. Olsztyn, 2013.

Krys’ko, V. B. Staroslavyanskiy kanon Kirillu Filosofu. Istochniki i rekonstruktsia. Moskva, 2014.

Levushkina, R., Z. Stanchevich. Serbskoe gimnograficheskoe tvorchestvo kontsa XX – nachala XXI vekov. – Fontes Slaviae Orthodoxae, 2017, № 1, 31–41.

Mircheva, B. Kanonat za Kiril i Metodiy i Sluzhbata za Kiril v slavyanskata knizhnina. V. Tarnovo, 2001.

Naumov, A. Ruskata sluzhba za ravnoapostolnite Metodiy i Kiril, uchiteli slavyanski. – V: Kirilo-metodievski studii. Kn. 17. Sofia, 2007, 496–504].

Naumov, A. Moshtite na sv. Kiril v otnosheniyata mezhdu hristiyanskia Iztok i Zapad (ot XIX vek do dnes). – God. SU. Tsentar za slavyano-vizantiyski prouchvania „Ivan Duychev“, 99 (18), 2017, 409–418].

Kirillo-Metodievskiy sbornik v pamyat o sovershivshimsya tysyashteletii slavyanskoy pismennosti i hristianstva va Rossii, izdannyy po opredeleniyu Moskovskago Obshtestva lyubiteley russkoy slovesnosti M. Pogodinym. Moskva, 1865.

Popov, A. V. Pravoslavnye russkie akafisty, izdannye s blagoslovenia Svyateyshego Sinoda. Istoria ih proishozhdenia i tsenzury, osobennosti soderzhania i postroenia. Kiev, 1903 (pereizd. Moskva, 2013).

Popov, G. Sluzhbi za Kiril i Metodiy, starobalgarski. – V: Kirilo-Metodievska entsiklopedia. T. 3. Sofia, 2003, 652–666.

Slijepcheviċ, Dž. Istoria Srpske pravoslavne tsrkve. Knj. 2. Beograd, 2002.

Stanchev, K. Problema original’nosti drevneslavyanskoy gimnografii. – Fontes Slaviae Orthodoxae, 2017, № 1, 43–55.

Ustagenchov, D. Sv. Kliment i sv. Sedmochislenitsi v domashnata ni ikonografia. – Makedonski Pregled, 3, 1927, № 1, 98–100.

Filaret [Vahromeev]. Tserkovno-bogosluzhebnoe pochitanie svyatyh brat’ev Kirilla i Mefodia v Rossii. – Zhurnal Moskovskoy Patriarhii, 1969, № 6, 51–52; № 7, 41–46.

Filaret [Vahromeev]. Tsarkovno-bogosluzhebno pochitane na Svetite Bratya Kiril i Metodiy. – V: Sveti Kiril-Konstantin Filosof. Yubileen sbornik ot materiali za tsarkovno chestvuvane na 1100-godishninata ot blazhenata mu konchina. Sofia, 1971, 68–76.

Chernyh, E. A. Vosstanovlenie ofitsial’nogo pochitania svyatyh ravnoapostol’nyh brat’ev Kirilla i Mefodia v Rossiyskoy imperii XIX v. – V: CLIO-SCIENCE: Problemy istorii i mezhdistsiplinarnogo sinteza. Sbornik nauchnyh trudov. Vyp. 8. Moskva, 2017, 100–116.

Cheshmedzhiev, D. D. Izobrazhenia svyatyh Kirilla i Mefodia v iskusstve epohi Bolgarskogo vozrozhdenia. – V: Shalina 2013, 55–63.

V nachale bylo slovo [Katalog vystavki]. Posvyashtaetsya 1150-letiyu moravskoy missii svyatyh Kirilla i Mefodia. Nauch. red. i sost. I. A. Shalina. Moskva–Sankt-Peterburg, 2013.

B a r l i e v a, S. Cyryl i Metody w dawnej tradycji katolickiej Europy. – In: Święci Konstantyn-Cyryl i Metody – patroni Wschodu i Zachodu. T. 1. Apostołowie Słowian w dawnej Europie. Red. A. Naumow (= Biblioteka Duchowości Europejskiej, nr 5, I). Kraków, 2013, 113–130.

B a r l i e v a, S., A. N a u m o w. Relikwie Cyryla i Metodego jako świadectwo dynamiki życia religijnego. – In: Latopisy Akademii Supraskiej, 6: Cerkiew w drodze. Red. M. Kuczyńska, Białystok, 2015, 31–42.

B a r l i e v a, S., A. N a u m o w. Fate, politics and forgeries – the case of the relics of SS Cyril and Methodius. – In: Contested Heritage and Identities in Post-socialist Bulgaria. Edited by A. Luleva, Iv. Petrova and Sl. Barlieva. Sofia, 2015, 15–31.

N a u m o w, A. Święci Cyryl i Metody w polemice wyznaniowej. – In: Środkowoeuropejskie dziedzictwo cyrylo-metodiańskie. Międzynarodowa konferencja naukowa. Red. A. Barciak. Katowice, 1999, 173–184.

S o l a k, E. Między slawistyką a panslawizmem – problematyka cyrylometodejska w XIX wieku. – In: Święci Konstantyn-Cyryl i Metody – patroni Wschodu i Zachodu. T. 2. Apostołowie Słowian w nowożytnej Europie. Red. A. Naumow (= Biblioteka Duchowości Europejskiej, nr 5, II). Kraków, 2013, 13–26.

S t a n t c h e v, K. Konstantyn-Cyryl i Metody w tradycji starosłowiańskiej i prawosławnosłowiańskiej. – In: Święci Konstantyn-Cyryl i Metody – patroni Wschodu i Zachodu. T. 1. Apostołowie Słowian w dawnej Europie. Red. A. Naumow (= Biblioteka Duchowości Europejskiej, nr 5, I). Kraków, 2013, 23–32.

S t r a d o m s k i, J. Spory o „wiarę grecką“ w dawnej Rzeczypospolitej (= Prace IFS UJ, 23). Kraków, 2003.

S t r a d o m s k i, J. Cyryl i Metody w piśmiennictwie staropolskim. – In: Święci Konstantyn-Cyryl i Metody – patroni Wschodu i Zachodu. T. 1. Apostołowie Słowian w dawnej Europie. Red. A. Naumow (= Biblioteka Duchowości Europejskiej, nr 5, I). Kraków, 2013, 179–254.